Categories
Shëndet

Përmbajta e lartë e sheqerit ngadalëson funksionin e trurit

Pijet dhe ëmbëlsirat që përmbajnë sasi të lartë të ëmbëltuesve, ngadalësojnë punën e trurin, pengojnë kujtesën dhe të mësuarit. Ndërsa studimet e mëparshme kanë treguar se si fruktoza dëmton trupin duke shkaktuar diabet, obezitet, ky studim është i pari që tregon se si ëmbëlsirat ndikojnë në tru. Këtu nuk bëhet fjalë për fruktozën natyrale që përmbajnë frutat, i cili përmban antioksidantë të rëndësishëm, por bëhet fjalë për ëmbëltues, shurup misri që përmbajnë sasi të lartë fruktoze që iu shtohen produkteve ushqimore apo ëmbëlsirave si ëmbëltues. Por, lajmi i mirë është se të ngrënit peshk si salmon apo arra, mund të luftojë këtë shkatërrim. Prof Gomez-Pinilla, drejtuesi i këtij studimi, sugjeron që në vend të ëmbëlsirave me ëmbëltues dhe pijeve me gaz, të konsumoni jogurt me fruta dhe shtojini sa më shumë dietës suaj ditore omega-3, për të mbrojtur trurin nga efektet e fruktozës.

Categories
Shëndet

Zhurma, e dëmshme për zemrën tuaj dhe presionin e gjakut

Tregohuni të kujdesshëm ndaj zhurmave, veçanërisht gjatë kohës së gjumit. Ky është rekomandimi më i ri i mjekëve dhe psikologëve.

Studimet dhe eksperimentet e ndryshme kanë treguar se edhe pse gjatë gjumit të thellë nuk ndjejmë gjë, zhurmat e forta rreth ambientit të fjetjes apo edhe zhurmat periodike të vazhdueshme, janë të dëmshme për shëndetin tuaj. Dëmtimet e shkaktuara nga zhurmat nuk janë të përqendruar vetëm te problemet që kanë të bëjnë me dëgjimin, por shfaqen probleme me zemrën, presionin e gjakut, probleme psikologjike, etj.

Zhurmat e trafikut të rënduar, uljet dhe ngritjet e avionëve, puna në uzina e fabrika, etj. mund të ulë presionin e gjakut nën nivelin e duhur, ç’ka mund të kthehet në rrezik për sëmundje kardiake. Dhe sipas rezultateve të publikuara nga European Heart Journal, tregohet se ky efekt negativ i zhurmave është më i ndjeshëm për njerëzit që jetojnë pranë aeroporteve apo zonave industriale, ku niveli akustik është tepër i lartë.

Studimet kanë treguar se edhe bashkëshorti apo bashkëshortja juaj mund të kthehet në problem për shëndetin tuaj nëse gërhet. Kjo zhurmë mund të kthehet në stres për ju, gjatë gjumit. Edhe pse ju mund të jeni mësuar me këtë gjendje dhe të flini pa ndjerë zhurmat përreth, është organizmi juaj ai që dëmtohet, sidomos çrregullime në presionin e gjakut.

Categories
Art dhe Kulture

Libri dhe të rinjtë, sa afër dhe larg njëri-tjetrit

Arkiva që ofron Biblioteka Kombëtare dhe interesi që tregon rinia shqiptare për librat. Ulet përqindja e moshave të reja që lexojnë

Interesi që tregohet për librat jashtëshkollorë, ndryshe artistikë, është zbehur dukshëm nga moshat e reja, të cilat nuk tregojnë asnjë interes. Duket se përqindja e të rinjve është tepër e vogël, këtë gjë e vërtetojnë dhe vetë shitësit e librarive. Lidhur me këtë fenomen, kemi bërë një vëzhgim nëpër librari dhe Bibliotekën Kombëtare, për sa i takon fluksit të të rinjve që vizitojnë këto ambiente. “Të paktë janë të rinjtë që vijnë e blejnë libra artistikë në librari. Përgjithësisht, moshat nga 25-45 janë më të prirur të lexojnë. Ndërsa të rinjtë, preferojnë ndonjë roman rozë”. Kështu shprehet një shitëse librarie në kryeqytet. Përpos librarive, shumëkush nga ne mund të gjejë një vend të përshtatshëm për të lexuar, siç është dhe Biblioteka Kombëtare. Përveç sallave të leximit, aty mund të gjesh dhe libra nga më të ndryshmit, mjafton veç dëshira për të lexuar.

Nga vëzhgimet e kryera, rezulton se janë të paktë të rinjtë që frekuentojnë këtë bibliotekë. Në ato pak raste, biblioteka përdoret për kërkime për punë shkencore apo dhe punime të tezave të diplomave të tyre. Por të paktë janë ata që preferojnë të lexojnë një roman në sallat e kësaj biblioteke.

Moshat e reja

Adoleshentët shqiptarë duket se nuk e kanë fort dëshirë të lexuarin në përgjithësi. Ndonëse njohin mirë tipat më të reja të celularëve, makinat më të shtrenjta apo tendencat e modës, po t’i pyesësh për autorë librash, që moshatarët e tyre të dikurshëm i dinin në majë të gishtave, zor se të kthejnë përgjigje. Një pjesë e mirë e prindërve bëjnë ç’të mundin duke i këshilluar, të tjerë i lënë të lirë. Por ajo çka dihet me siguri është se pasojat e kësaj “krize” në marrëdhënien me librin dhe leximin në tërësi, kanë prekur të gjithë brezin. Ato janë të pakthyeshme sa i përket formimit të adoleshentëve, të cilët, pas pak vitesh, do të duhet të jenë të denjë për të mbajtur një pozicion pune. Sigurisht, nuk mungojnë përjashtimet, pasi ende mijëra nxënës kultivojnë dijet jo vetëm nga librat e shkollës. Por të paktën, siç pranohet dhe nga vetë mësuesit, fenomeni i braktisjes së librave po zgjerohet. Të prirur rreth jetës së qejfit, të rinjtë po priren rreth gjerave më të thjesht, duke mos preferuar më librat jashtëshkollor. Madje, shumë prej tyre, mjafton të bëjnë një kërkim në internet rreth një autori apo vepre të caktuar, aty mund të gjejnë informacione pa fund mbi veprën. Kështu, me zhvillimin e teknologjisë dhe përhapjen e informacionit nëpërmjet internetit. Tashmë moshat e reja kanë një fluks informacionesh në adresa dhe forume të ndryshme. Ndonëse ndjesia që të fal leximi i një vepre “bestseller” është më i madh, të rinjtë e sotëm preferojnë rrugën më të shkurtër – atë të të marrit gjërat gati. Për shkak të mungesës së kësaj praktike, të rinjtë e sotëm kanë një mungesë të theksuar fjalori apo krijimtarie për ese. “Pranë librarisë sonë nuk ka shumë raste kur vinë të rinjtë për të blerë libra. Në ato raste të pakta, i blejnë për dhurata për prindërit apo dikë tjetër”,- shton më tej një tregtar i një librarie afër Rrugës së Elbasanit.

Arkiva që ofron Biblioteka Kombëtare

Biblioteka Kombëtare numëron në fondet e veta rreth 1.108.105 materiale bibliotekare, (libra, periodikë, harta, atlase, mikrofilma e materiale të tjera). Hyrjet vjetore janë mesatarisht 20.000 materiale bibliotekare. Fondi i arkivit të botimeve shqip, i antikuarit, i dorëshkrimeve, hartave, si dhe fondi i albano-balkanologjisë përbëjnë pasuri me vlera të mëdha për thesarin e kulturës kombëtare shqiptare e, si të tilla, të kulturës europiane. Kështu, të gjithë ata që kanë dëshirë të frekuentojnë ambientet e kësaj biblioteke, duke nisur nga e hëna në të premten kanë një orar të vënë në dispozicion 8:00 – 20:00. Ndërsa gjatë fundjavave, orari është 8:00 – 14:00. “Kemi mjaft vizitorë, të moshave të ndryshme, por më shumë të rritur. Për të gjithë lexuesit ofrohet një gamë e gjerë librash”. Kështu shprehet një punonjëse pranë Bibliotekës Kombëtare.

Categories
Shëndet

Rënia e flokëve / Ushqimi ideal për parandalimin e rënies së flokëve

Rënia e flokëve është e përhapur në mënyrë të veçantë në periudhën e pranverës. Shumica vuajnë nga rënia e flokëve, që përveç se në pamjen fizike, ndikon edhe ndaj vetëbesimit. Por, disa produkte në ushqim janë të shkëlqyeshme në përforcimin e flokut dhe në parandalimin e rënies së tyre. Ja disa prej tyre:

Proteina

Kryesisht, edhe flokët janë të krijuara nga proteinat, prandaj është e sugjeruar konsumimi i ushqimit të pasur me proteina. Megjithatë, keni kujdes – ushqimi me shumë yndyrë mund ta rrisë nivelin e testosteronit që e përshpejton rënien e flokëve. Prandaj, zgjidhni proteina të shëndetshme si peshkun, mëlçinë, kaçkavallin dhe djathin me pak yndyrë, vezë, bajame, qumësht nga soja, fasule dhe jogurt.

Ushqim të pasur me hekur

Hekuri luan rol të rëndësishëm në prodhimtarinë e hemoglobinës, më saktë pjesa prej gjakut që dërgon oksigjen deri në organet dhe indet. Prandaj duhet ta mbani hemoglobinën, d.m.th. hekurin, në gjendje stabile me ushqim të përshtatshëm.

Frutat e thata (në veçanti rrushi i thatë), lëng prej vishnje, drithërat, janë shumë të rëndësishme për shëndetin e trupit tuaj dhe për flokët tuaj. Vitamina C e rrit thithjen e hekurit në organizëm, dhe kështu ngrënia e frutave si portokaj, luleshtrydhe apo limona duhet të jetë shprehi e përditshme nëse qëllimi juaj është parandalimi i rënies së flokëve.

Ushqim i pasur me zink

Zinku është i rëndësishëm në luftën me rënien e flokëve. Ka rol kryesor në kryerjen e disa funksioneve të lehta, por edhe balancimin hormonal.

Zinku është i përgjegjshëm për rolin e gjëndrave që janë të ngjitura afër folikulave të flokut. Do ta gjeni në mishin e kuq, mishin e shpezëve, në prodhimet e detit si gaforret apo molusqe. Kombinoni këto produkte në ushqimin e përditshëm dhe shpejt do ta vëreni efektin e ushqimit të shëndoshë.

Categories
Dieta

Dieta për ta pritur heqjen e xhupave me gëzim

Kjo dietë është shumë e këshillueshme tashmë që pranvera sapo ka hyrë dhe veshjet e rënda do të hiqen dalëngadalë. Është një dietë e cila nuk të privon nga produktet, ka larmi ushqimesh pasi trupi ka nevojë për vitamina, fibra dhe proteina.

E rëndësishme është që gjërat që ne hamë të jenë në masën e duhur, sepse përgjithësisht ne gabojmë në sasinë e të ngrënit. Pastaj janë kufizuar shumë yndyrnat dhe të ëmblat. Sa për kripën gjatë gatimit duhet të keni parasysh ta hidhni atë në mënyrë shumë të moderuar. Për mëngjes mund të hani cereali me qumësht ose të pini një lëng frutash të shtrydhura ose të hani një fetë të hollë buke me pak proshutë. Në paradite dhe në pasdite mund të konsumoni fruta ose ndonjë kos frutash. Nëse ndiqni me rigorozitet këtë dietë në dhjetë dite mund të bini 1.5 deri në 2 kg. Është një rënie ideale nga peshë sidomos për femrat.

Megjithatë duhet t’ju këshillojmë të kini kujdes edhe për trajtimin e celulitit që ndoshta theksohet nga rënia nga pesha. Pini sa më shumë ujë dhe kujdesuni për veten tuaj me kremrat anti-celulit.

E HENA

Dreka

180 gramë peshk, të shoqëruar me një sallatë me perime të zjera ku fare mirë mund të përdorni edhe dy patate të zjera. Perimet i përgatisni me pak pika vaj ulliri (pra pa e ekzagjeruar) me uthull ose në vend të uthullës me limon dhe me bimë aromatike të grira në të (si koper, majdanoz etj) Si frutë hani një dardhë.

Darka

150 gramë bizele ose fasule. Bizelet i përgatisni të zjera dhe mund t’i përzjeni edhe me karrota , pra një gatim normal që e bëjmë në shtëpi. Po ashtu nëse vendosni të hani fasule , ato do të jenë të gatuara si përherë, por me sasira të vogla vaji ulliri dhe me kripë të kufizuar. 30 gramë djath të bardhë dhe një sallatë mikse (domate, karrota, 3-4 kokrra ullinj, qepë, kastravec, spec etj).

E MARTA

Dreka

70 gramë me makarona ose me thjeshtë një pjatë makarona , por jo  të mbushur me majë sicc e kemi zakon përgjithësisht. Përgatitini me salce të bërë vetë me domate të grira, erëza, hudhra etj. Shoqërojeni me një sallatë me spinaq të zjerë dhe të përgatitur. Në fund hani dy kokrra kivi.

Darka

Dy vezë të zjera dhe një sallatë mikse që mund te jetë ose sallatë jeshile me domate ose edhe lakra të zjera.

E  MERKURA

Dreka

150 gramë mish vicci të përgatitur në grile ose në kushtet e shtëpisë të pjekur në furrë pa yndyrë shumë. Një sallatë me patëllxhane të pjekura me pak djath të grirë sipër.  Një fetë me ananas të freskët. Në pamundësi të tij hani nëj kokërr dardhë ose një kokërr mollë ose edhe një portokalle.

Darka

Në darkë mund të hani një fetë të hollë buke, 100 gramë proshutë të gjallë por të jetë e zgjedhur në dyqan jo me shumë yndyrë dhe dhjam si edhe një sallatë me lakër të bardhë të grirë  dhe të përgatitur me pak vaj ulliri dhe me limon. Lakra nuk duhet të jetë e zjerë.

E ENJTE

Dreka

Një racion pilaf me një thelë mish pule. Një sallatë miks me perime të zjera të përgatitura me uthull ose me limon (karota të zjera, patate, lakra të bardhë të zjera, spinaq, fasule). Në fund hani në dardhë.

Darka

Bizele, misër dhe patate të zjera të përgatitura në një pjatë të përzjerë me bimë aromatike sipas shijeve tuaja , një sallatë jeshile me domate dhe qepe 30 gramë djath të bardhë

E PREMTE

Dreka

Dy feta jo shumë të mëdha byreku me spinaq ose lakër, një gotë kos  dhe një kivi në fund të drekës

Darka

Një supe me perime, një sallatë jeshile dhe një kokërr portokalle

E SHTUNE

Dreka

150 gramë pule ose gjel i pjekur. Shoqëruar me, një pjatë me sallatë lakër të bardhë dhe të kuqe të gjalla dhe të përgatitura me vaj , uthull dhe limon sipas shijes.

Darka

Dy vezë të skuqura, por pa gjalp. Përgatisni një sallatë me lakër të bardhe dhe me karrora të grira dhe të përzjera me limon dhe pak pika vaj ulliri. Hani një frutë sipas dëshirës

E DIELA

Dreka

Peshk me sallate greke. 1 gotë verë të kuqe të cilën mund ta pini të shoqëruar me fruta pylli , luleshtrydhe , manafera etj.

 Darka

Një biftek ne zgarë ose të pjekur , por jo të skuqur me vaj me sallate me perime te zjera. Një gotë kos dhe një frute.