Categories
Familja

9 rregulla jetësore të gjysheve tuaja që duhet t’i trashëgoni

Großmutter und Enkelin1. Shkoni në krevat deri herët

Në moshën 20 vjeçare keni mundur të qëndroni tre netë rresht pa gjumë, me 25 kjo pak shkon më me vështirësi, apo jo? Gjumi i rregullt është shumëfish i rëndësishëm për shëndet dhe bukuri dhe për këtë mos e mundoni organizmin duke ndenjur çdo natë! Besoni gjyshes kur thotë që në krevat shkohet para mesnate (të paktën shumicën e rasteve).
2. Mbani bluze të mëdhenj

Kur gjyshja ju kritikon që barkun e keni të zbuluar, ajo në të vërtetë do të thotë që edhe me bluze oversize mund të dukeni me stil! Vetëm shikoni street style ikonat si motrat Olsen, Cara Delevingne…
3. Pini kos

Një filxhan kos me bakterie të dobishme pini çdo ditë- është super e rëndësishme për shëndet dhe metabozilëm të mirë.
4. Paguani faturat në kohë

Normal që çizmet e reja janë më të rëndësishme se rryma, por sa më shpejt që të kuptoni që disa gjëra thjesht DUHENI t’i bëni, më lehtë do ta keni. Ndër të tjera, nëse më nuk jeni në shkollë të mesme, nuk keni arsye për sjellje të pandërgjegjshme.
5. Vishni këpucë të rehatshme

A e dini si duken ato vogëlushet që mundohen të ecin me taka 15 cm? Kështu diçka edhe ju i dukeni gjyshes suaj dhe në të gjitha këpucët që nuk kanë petë anatomike. Andaj qerasni këmbën tuaj të paktën një herë- përnjëmend – më këpucë të rehatshme.
6. Mos u fiksoni me teknologji

Normalisht, nuk do të heqim dorë nga të gjitha çudirat e shekullit 21 (as të rekomandojmë diçka ekstreme siç është ndalja e Facebook-ut), por duhet të kujtoni edhe ato mënyrat e vjetra të bukura siç është shëtitja në park.
7. Mbani buzëkuq

Shkëlqimet për buzë janë OK, por asgjë nuk është aq perfekt sa mat buzëkuqi në buzë. Të gjitha ato gjyshet simpatike që i shihni nëpër qytet e dinë që kjo është e pazëvendësueshme.
8. Rrallojeni ushqimin trendi

Pesto, të themi është një send ushqimorë i ri i popullarizuar për të gjithë ata që kanë vëmendje në ushqim, por kur mendoni pak më mirë- çka ka më të shijshme se buknorja , sarma dhe një pjatë me mish të thatë?
9. Mos u merrni me mendimet e të tjerëve

Pas të gjithave që i ka hequr qafe, gjyshja juaj aspak nuk kthehet nga komentet lakmitare të fqinjes nga kati i tretë… Dhe, njëmend jeta do ju bëhet më e lehtë, kur njerëzit e parëndësishëm do t’i vënit në ‘mute’ (bëhuni shurdhe në komentet e tyre).

Categories
Familja

Komunikimi me foshnjen

A më kupton foshnja nëse flas me të?

Jo, por zëri juaj do ti pëlqejë jashtë mase. Foshnja e di që ky është zëri nënës apo i babait, dhe për këtë ai kënaqet. Komunikimi me foshnjen është stimulim joformal i cili e bën foshnjen më të kthjellët sesa ndonjë detyrim tjetër. Ti flisni foshnjes nuk është vetëm regjiment komunikimi i njeanshëm, ai do fillojë shumë shpejt të reagojë në zërin tuaj, ta njohë dhe ti buzëqeshë, dhe më vonë edhe ti flasë.

Nëse deri tash nuk keni patur “punë” me foshnja, është logjike që do ndiheni sikur bëni budallallëk duke folur me foshnjen. Foshnjeve zakonisht i recitojmë vjersha dhe i flasim budalallëqe dhe gjëra të pakuptimta të cilat nuk egzitojnë në dialogjet e të rriturve.

Nëse nuk ju kujtohet ndonjë nga këto “biseda foshnjash”, flisni asaj çfarëdo që iu bie ndër mend: tregojini ndonjë film apo libër të mirë, i besoni ndonjë sekret tuajin, i sqaroni si është situata politike apo ekonomike në botë, i tregoni se çfarë keni ëndërruar mbrëmë apo gjendjen në berzë.

Nuk ka rëndësi se çfarë i flisni, e rëndësishme është që ta ndëgjojë zërin dhe t`ju shikojë fytyrën dhe mimikën tuaj derisa i flisni. Kur të mësoheni ti flisni ajo do fillojë të reagojë verbalisht në ju me gugullimë – do gjeni gjuhë të përbashkët gjithsesi.

Kur duhet të flas me foshnjen?

Gjithmonë. Kur t`i ndërroni pelenat, kur e lani, kur shëtisni, kur e ushqeni…Asnjë lodër e botës nuk mund të jetë më interesante se sa kur ju filloni tregimin apo vjershën tuaj. Rreth foshnjes egziston një botë e re dhe pa emër, në ju është që ti vëni emrin dhe t`ia zbuloni këtë gjë.

Tregojini gjëra, ndodhi, njerëz dhe tregojini se çfarë ajo sheh. Nuk keni nevojë ti sqaroni, mjafton ti emëroni, si psh.: “ja macja!, apo “shiko e dashur, ajo është macja!”.

Pse njerëzit ndryshojnë tonin e zërit kur flasin me foshnjat?

Provoni edhe ju ta rrisni tonin kur ti drejtoheni foshnjes dhe do shihni reagimin. Foshnjat i duan tonet e larta. Natyra për këtë ndoshta femrave i ka “dhuruar” zërin më të lartë se sa meshkujve. Njerëzit kur iu drejtohen foshnjave, spontanisht e rrisin tonin për ndonjë oktavë më lartë. Testoni foshnjen tuaj dhe shikoni se çfarë toni i pelqën asaj.

A do ti pëlqejë foshnjes sime ti pëshpëris?

Këtë do ta dini vetëm ju dhe foshnja juaj. Secila foshnje është individuale për vete: disa kanë zë të lartë dhe ashtu kanë dëshiru të ju flitet, ju pëlqen të ndëgjojnë muzikë, të jenë jashtë ku ka zhurmë, trafik… gjersa foshnjet tjera duan qetësinë dhe paqen, iu pengon zhurma, bëhen nervoze në muzikë të lartë. Për to, vendi ideal do të ishte nën ndonjë lis në kopsht dhe ti flisni me zë të qetë.

Categories
Familja

Lindje natyrale apo cezariane?

Çdo ditë e më shumë shtatëzënat lindin me prerje cezariane që ti shmangin dhembjet. Megjithëse, mjekët rekomandojnë që më së miri është të bëhet lindja natyrale, nëse kjo është e mundur.

Në 15 vitet e fundit shumë e më shumë shtatëzena vendosin për lindje me prerje cezariane vetëm që ti shmangen dhembjeve dhe lodhjes që ndjekin lindjet natyrale. Shumica e tyre i frikësohen komplikimeve siç ështe plasja e ujërave, ngatëresat e foshnjes me kordonin, dhembjet shumë orëshe, përderisa të tjerat besojnë që lindja me operim është më pak traumatike për foshnjen.

Më mirë natyrale

Megjithatë, para se gjithash, gjinekologët pajtohen që gratë më së miri është që të lindin në mënyrë vaginale se sa me “prerje cezariane sipas porosisë”. Ata theksojnë që intervenimin kirurgjik duhet shmangur, vetëm nëse egzistojnë arsye të forta mjekësore siç është shtatëzania me binjakë, dallimi në mes të madhësisë së foshnjes dhe qafës së mitrës edhe në rastet kur foshnja duhet të dalë me bythë në vend se me kokë.

Komplikimet janë të shpeshta

Akusheri do të vendos për prerjen cezariane kur të kuptojë nëse ritmi i zemrës nuk është i drejtë, mungesën e oksigjenit tek foshnja… Në indikacione bën pjesë edhe frika patologjike nga dhembja, sepse shtatëzëna nuk ndjek udhëzimet, rrënon procesin natyral të lindjes, gjë që mund të përfundojë keq. Dhembjet intensive pas prerjes cezariane zgjasin dy-tre ditë, si edhe marramendja nga anestezioni. Nëna e re duhet të jetë nën mbikqyrjen e mjekut dhe ti kontrollohet shtypja gjakut dhe pulsi zemrës. Foshnjen zakonisht e bien tek nëna mbas 25 orëve.

Në spital qëndrohet për 5 ditë më së paku pas prerjes cezariane, ndërsa penjtë hiqen mbas 10 ditësh që nga operimi. Në komplikimet më të shpeshta bëjnë pjesë gjakderdhja, temperatura e lartë, infeksionet e mitrës dhe të traktit urinar, problemet me frymëmarje dhe mos funksionimi si duhet i zorrëve.

Përvoja të ndryshme

Pas operimit me prerje cezariane shumë gra, njëkohësisht ndihen të lumtura që janë bërë nëna, zhgënjehen që nuk kanë marrë pjesë në lindje të fëmiut dhe acarohen nga dhembjet veçanërisht shumë të mëdha. Disa janë të lumtura që më në fund përfundoi, ndërsa të tjerat të hutuara sepse nuk ndjejnë afërsi me foshnjen. Nëse jeni në dilemë, flisni me mjekun tuaj dhe i tregoni për dilemat dhe frikën tuaj.

Mos harroni faktin që nuk egzistojnë dy lindje të njejta, madje edhe gratë që kanë lindur në mënyrë natyrale dhe me prerje cezariane kanë mendime të ndryshme në lidhje me atë se cila përvoje i është dukur më e lehtë. Disa do të provonin prap me prerje ndërsa të tjerat asesi nuk do ta riprovonin dhembjen nga prerja cezariane e cila mund të zgjat madje edhe me javë të tëra.

Arsyet kundër lindjes me operim

− Probleme të shpeshta me frymëmarrjen tek foshnjat e lindura me prerje cezariane

− Foshnjat e lindura me prerje cezariane për shkak të anestezionit që përdoret gjatë operimit adaptohen më ngadalë

− Rreziku i madh nga krijimi i trombozës

− Probleme laktike nga ndikimi i gjatë i anestezionit

− Gjidhënja e vështirë dhe krijimi i kontaktit të parë me foshnjen

− Shërimi zgjat më shumë se sa nga lindja natyrale

− Nuk është zgjedhje e duhur nëse dëshironi shumë fëmijë, sepse secila prerje cezariane paraqet rrezik për shëndetin e nënës

Categories
Familja

Shkaqet e shpeshta të problemeve të pjellorisë tek femrat

jo shtatezaneRreth 10 për qind e moshës riprodhuese, kanë vështirësi për të mbetur shtatzënë. Rreth 30 për qind të rasteve janë për shkak të problemeve tek femra, 30 për qind të problemeve tek mashkulli, dhe pjesa tjetër për shkaqe të pashpjegueshme ose faktorë të shumëfishtë që përfshijnë të dy partnerët.

Nëse ju keni pasur marrëdhënie seksuale të rregullt, të pambrojtur, për më shumë se një vit (ose gjashtë muaj, nëse ju jeni mbi 35 vjeç) pa konceptimin, kontaktoni mjekun tuaj. Gati 90 për qind e çifteve me probleme infertiliteti, mund të trajtohen me sukses. Mbani në mend se normat e suksesit mund të ndryshojnë, pasi që një çift mund të ketë probleme të shumta.

 

Endometrioza

Endometrioza është një gjendje që ndodh, kur indet që gjenden në rreshtin e mitrës (të quajtura inde endometriale) rriten jashtë mitrës tuaj, zakonisht në zgavrën e barkut-legenit.

Simptomet e mundshme: Disa gra nuk kanë simptome, ndërsa të tjerat kanë periudha të dhimbshme menstruale apo marrëdhënie dhe dhimbje të përgjithshme legenit.

Zgjidhjet e mundshme: ilaçe të pjellorisë me mbarësim artificial, operacion për heqjen e indeve jonormale apo zhbllokimi i tubave, teknologjitë riprodhuese ndihmëse (ART), ose adoptimi.

Normat e suksesit: Kur ilaçet e pjellorisë për të rritur prodhimin e vezëve janë të kombinuara me mbarësimit artificial, shkalla e suksesit është midis 8 dhe 17 përqind në cikël. Midis 20 dhe 50 përqind krijohen pas operacionit (ose të natyrshme ose me trajtim). Dhe në mes të 20 dhe 30 përqind krijojen me trajtimet ART.

Problemet e ovulacionit

Problem i ovulacionit është çdo gjendje (zakonisht hormonale), që pengon lirimin e një veze të pjekur, nga vezoret tuaja.

Simptomet e mundshme: mungesa apo frekuentimi i ciklit menstrual, me gjakrrjedhje të lehtë ose të rëndë

Zgjidhjet e mundshme: ilaçe të pjellorisë dhe in vitro fertilizimi

Normat e suksesit: Rreth 70 deri në 90 për qind e çifteve, ovulojnë me trajtimin, dhe nga ato, 20 deri në 60 përqind mbesin shtatzënë.

Cilësia e dobët e vezëve

Në qoftë se vezët janë të dëmtuara ose kanë anomali kromozomale, ato nuk mund të mbajnë një shtatzëni. Cilësinë e vezëve tuaja do ta keni në rënie të konsiderueshme me moshën.

Simptomet e mundshme: asnjë

Zgjidhjet e mundshme: fertilizimi in vitro (IVF) duke përdorur vezë ose embrione të donatorëve, apo adoptim

Normat e suksesit: Çiftet të cilët i nënshtrohen IVF me vezët e donatorëve kanë lidhje me një mundësi 30 në 50 për qind e të pasurit një fëmijë për ciklin IVF.

Sindromi Policistik ovarian

Sindromi Policistik ovarian (SPO) është një gjendje në të cilën gjëndrrat e vogla në vezoret tuaja nuk zhvillohen në të mëdha, në gjëndra të pjekura. Është karakteristike edhe nga pabarazitë hormonale dhe modelet e paparashikueshme të ovulacionit.

Simptomat e mundshme: periudha të parregullta, rritja e tepërt e qimeve, aknet, dhe obeziteti

Zgjidhjet e mundshme: modifikime të mënyrës së jetesës (dieta dhe ushtrimet fizike) ose ilaçe të pjellorisë dhe fertilizimi in vitro. Një trajtim i ri për SPO përdor një ilaç të quajtur diabet Metformin (Glucophage), i cili mund të ndihmojë në rikthimin e ovulacionit të rregullt.

Normat e suksesit: Shumë paciente mbipeshë të cilat humbasin 5 në 10 përqind të peshës së tyre trupore do të fillojnë ovulacionin rregullisht. Rreth 70 deri në 90 përqind e grave që marrin ilaçe të pjellorisë ovulojnë, dhe nga ato, 20 deri në 60 përqind konceptojnë. Për fat të keq, 1 në 5 abortojnë nga ato shtatzëni. Ilaçet e fertilitetit paraqesin edhe një rrezik më të lartë të lindjeve të shumta (multiple).

Tubat e bllokuara fallopiane

Tubat e bllokuara apo të dëmtuara parandalojnë spermën e partnerit tuaj për të arritur në vezën tuaj, dhe parandalojnë vezën e fekonduar për të arritur në mitrën tuaj. Shkaqet kryesorë përfshijnë sëmundjet inflamatore pelvike, infeksionet seksualisht të transmetueshme si klamidia, dhe operim i mëparshëm në sterilizim.

Simptomet e mundshme: asnjë

Zgjidhjet e mundshme: operimi për të hapur tubat, ose fertilizimi in vitro (IVF) në qoftë se operacioni nuk arrin ose tubat janë tepër të dëmtuar për tu riparuar

Normat e suksesit: normat e konceptimi ndryshojnë shumë – 20-60 përqind – në varësi të vendndodhjes dhe ashpërsisë së bllokimit dhe sasinë e indeve mbresë që zhvillohet pas operacionit. Çiftet të cilët përpiqen në fertilizimi in vitro kanë mundësi 20 deri në 40 për qind e të pasurit një fëmijë për ciklin IVF.

Alergji sperme

Nëse ju keni një reagim imun ndaj spermës – dhe më pak se 2 përqind e grave e kanë – trupi juaj mund të prodhojë antitrupa që vrasin qelizat e spermës.

Simptomet e mundshme: asnjë

Zgjidhjet e mundshme: mbarësimi artificial apo me anë të teknologjive ndihmëse riprodhuese (ART)

Normat e suksesit: Rreth 20 deri në 40 përqind e çifteve konceptojnë me secilin cikël të fertilizimit in vitro.

Probleme të pashpjegueshme të pjellorisë

Mjeku juaj mund t’ju diagnostikojë me një “problem të fertilitetit të pashpjegueshëm” në qoftë se nuk ka asnjë shpjegim të qartë për shterpësinë tuaj (të gjitha testet janë normale).

Disa ekspertë mendojnë se problemet me peshë (duke qenë në mënyrë të konsiderueshme nën ose mbi peshë), stërvitjet e tepruara, dhe faktorët e madje edhe toksina e mjedisit mund të kontribuojnë, por nuk ka lidhje të drejtpërdrejtë midis pjellorisë dhe problemeve të mundshme që janë konfirmuar.

Simptomet e mundshme: asnjë

Zgjidhjet e mundshme: ilaçet e pjellorisë kombinuar me mbarësimin artificial apo teknologjitë ndihmëse riprodhuese (ART), procedurat e tilla si in vitro fertilizimi

Normat e suksesit: Kur ilaçet e pjellorisë për të rritur prodhimin e vezëve janë të kombinuara me mbarësimin artificial, shkalla e suksesit është midis 8 dhe 17 përqind në cikël. Pas tre viteve të infertilitetit, mundësia që një çift do të konceptojë ulet nga rreth 20 deri në 25 përqind çdo vit.

Kombinimi i problemeve të fertilitetit

Një çift thuhet se ka probleme të “kombinuara” të pjellorisë, kur të dy, burri dhe gruaja, kanë probleme fertiliteti, ose kur njëri partner ka probleme të shumta.

Simptomat e mundshme: Simptomet ndryshojnë, në varësi të shkaqeve.

Zgjidhjet e mundshme: Trajtimi ndryshon, në varësi të shkaqeve.

Normat e suksesit: Shkallët ndryshojnë, në varësi të shkaqeve.

Categories
Familja Këshilla

Problemet me sytë te fëmijët

femije televizorNë moshën 14-15-vjeçare, praktikisht çdo fëmijë vuan nga miopia. Si rezultat i zhvillimit të teknologjisë bashkëkohore me hapa shumë të shpejtë, vitet e fundit miopia tek fëmijët e moshave të vogla dhe mesatare, kryesisht është rritur. Sistemi i shikimit të fëmijëve ndodhet në zhvillim të përhershëm, prandaj që faktorët e dëmshëm të mjedisit rrethues mund të ndikojnë në këtë sistem negativisht, i cili pjesërisht ndikon në zhvillimin e miopisë tek fëmijët.

Mbingarkesat – vizatimi, leximi, televizori

Një rol të madh në zhvillimin e sistemit të shikimit luajnë mbingarkesat e shikimit. Tek këto mbingarkesa hyjnë vizatimi, leximi (mbingarkesat e shikimit në distancë të afërt), si edhe televizori. Çfarë ndodh me sistemin e shikimit të fëmijës, kur ai shikon televizor për një kohë të gjatë?

Shëmbëllimi nga ekrani i televizorit projektohet në retinë (në fundin e syrit). Por në shumicën e rasteve, fëmijët e moshave të vogla janë me hipermetropi, prandaj që fëmija të shikojë figurën qartë nga një distancë e caktuar i duhet të sforcojë struktura të caktuara të syrit. Kjo gjë ndodh në mënyrë reflektive dhe nuk varet nga vetëdija e fëmijës. Kur sforcohen muskujt, shikojmë figura të vogla dhe të lëvizshme. Kjo gjë ndodh shpesh, sidomos kur shikojmë televizor, duke mos përjashtuar këtu çrregullimin e sistemit kompensues dhe futjen e mekanizmave miopizues (zgjatja e syrit). Si rrjedhim, kjo gjë mund të zhvilloj miopinë tek fëmijët.

Miopia tek adoleshentët

Miopia është një nga sëmundjet më të përhapura tek fëmijët që kanë shkuar në shkollë. Në moshën 14-15 vjeç praktikisht çdo fëmijë vuan nga miopia. Ngaqë kokërdhoku i syrit është i zgjatur, drita nuk fokusohet aty ku duhet dhe fëmija ankohet se nuk shikon mirë. Në mënyrë që të shikojnë mirë objektet që ndodhen larg, fëmijët mbledhin sytë, qepallat e mbledhura në mënyrë të tillë luajnë rolin e diafragmës dhe, si rrjedhojë, shëmbëllimi në retinë bëhet më i qartë. Miopia nuk është vetëm defekt optik, i cili korrigjohet lehtë me syze ose lente kontakti. Kur zgjatet kokërdhoku, zgjaten edhe pjesët e brendshme të syrit, veçanërisht retina. Si rezultat, në fund të syrit shfaqen vatra distrofike, të cilat gjatë progresimit mund të çojnë në uljen e shikimit. Prandaj, mjekimi i miopisë tek fëmijët duhet të jetë kompleks dhe të ketë si qëllim ngadalësimin ose ndalimin e saj, si edhe të përmirësojë qarkullimin e gjakut në kokërdhokun dhe brenda pjesëve të tjera të syrit.

Miopia, mbingarkesat e shikimit duhet të jenë të kufizuara.

Fëmija duhet të lexojë ulur, duke u mbështetur në tavolinë dhe me një ndriçim të mirë. Nuk rekomandohet të lexojë shtrirë ose kur ha ushqim. Gjithashtu, është e rëndësishme se sa gjatë shikon programet televizive. Fëmijët, që janë më të vegjël se 2 vjeç nuk u rekomandohet të shikojnë televizor. Kjo ka lidhje jo vetëm me mbingarkesat në sy, por edhe me ndikimin e sistemit nervor qendror, i cili mund të irritojë fëmijën. Lloji i televizorit (i zakonshëm, me ekran të sheshtë, me panel kristalor të lëngshëm, me plazmë) praktikisht nuk ndikon në mbingarkesën e shikimit.

Edhe puna në kompjuter nuk duhet të zgjasë më shumë se 40 minuta, dhe patjetër pas kësaj duhet bërë 10-20 minuta pushim.