Categories
Tech

Vjen video-loja që komandohet nga mendja njerëzore

Studiuesit në Zvicër kanë zhvilluar një teknologji e cila lejon njerëzit me aftësi të kufizuara të luajnë video lojëra, duke përdorur vetëm mendjen e tyre.

Shkencëtarët thonë se qëllimi përfundimtar i projektit është të ndërtojë një sistem përmes së cilit një komandë mund të kontrollohet nga sinjalet e trurit të përdoruesit të tij, duke ndihmuar ata që kanë lëvizshmëri të kufizuar.

Programi, i quajtur ‘Brain Driver’, po drejtohet nga njerëz përfshirë Samuel Kunz, i cili mbeti i paralizuar pas një aksidenti, shkruan Scan.

Ky testim kërkon shumë praktikë dhe përpjekje, shpjegon Kunz. “Unë duhet të jem shumë i përqendruar. Lidhja midis gishtërinjve dhe trurit tim nuk është më. Unë ende përpiqem të lëviz gishtat vetëm në kokën time dhe kështu që duhet shumë përqendrim për ta bërë atë saktësisht në të njëjtën mënyrë çdo herë, “tha ai.

Pra, si funksionon?

Avatarët në internet kontrollohen nga sinjalet e trurit, të transmetuara në kompjuter me elektroda të bashkangjitura në kokat e përdoruesve, shpjegoi Dr Rea Lehner.

Pra, këto elektroda janë të lidhura me një përforcues dhe më pas me kompjuterin dhe me algoritmet tona në fund. Algoritmet më pas llogaritin sinjalin e trurit dhe dërgojnë komanda në lojë që piloti ynë mund të kontrollojë në të vërtetë.”

Ky proces është shumë kompleks pasi sinjalet e trurit janë të dobëta në krahasim me aktivitetin e muskujve.

Categories
Tech

Kafeja dhe teknologjia e lartë “Blockchain”

“Blockchain” – teknologjia që përdoret për menaxhuar dhe mbrojtur në mënyrën më të mirë dhe më të sigurtë të dhënat – njihet si motori pas monedhës dixhitale “Bitcoin”. Aktualisht, një importues amerikan po e përdor këtë teknologji për të përmirësuar jetën e fermerëve të kafesë në disa nga komunitetet më të varfëra në Amerikën Qendrore.

Ivonne Herrera ka një plantacion kafeje në kodrat mbi Santa Rosa de Lima, rreth 40 kilometra larg kryeqytetit të Guatemalës.

“Do të kemi të ardhura të mira nga kafeja. Kemi investuar për këtë dhe sivjet po shohim rezultatet e dy viteve punë” , thotë ajo.

Sikurse shumica e fermerëve të kafesë në botë, Herrera e shiste kafenë në tregun ndërkombëtar të mallrave, ku blerësit bien dakort për një çmim të paracaktuar përpara se produkti të jetë gati. Kjo praktikë, ul çmimet e kafesë dhe i lë të pambrojtur prodhuesit nga luhatjet e monedhës.

Aktualisht, Herrera i shet prodhimet e saj drejtpërdrejt tek një importues amerikan kafeje me një çmim të lartë.

Sistemi në fjalë është ide e vëllezërve Paul dhe Scott Tupper, të cilët shfrytëzuan një biznes të suksesshëm të teknologjisë ‘blockchain’ në Siatëll për të zgjidhur çështjet e qëndrueshmërisë mjedisore në botën në zhvillim.

“Të apasionuarit pas kafesë apo mallrave të tjera kanë parë shtimin e standarteve dhe çertifikatave në treg, që mund të jenë çoroditëse për konsumatorët. Teknologjia ‘blockchain’ ofron një mënyrë për të verifikuar se çfarë po ndodh si nga ana financiare ashtu edhe sociale”, thotë Paul Tupper.

Teknologjia ‘blockchain’ krijon një regjistër llogarie, menaxhon dhe konfirmon transaksionet në mënyrë të verifikueshme dhe transparente nga të gjitha palët e interesuara, që nga kultivuesit e kafesë, e deri tek importuesit dhe specialistët. Kompania e dy vëllezërve beson se shumica e konsumatorëve duan të dinë nga vjen kafeja e tyre në mënyrë që të paguajnë kultivuesit e kafesë çmime që tejkalojnë madje edhe standardet e tregtisë së drejtë të kafesë.

Garantimi i çmimeve më të larta u mundëson fermerëve si Ivonne Herrera që jo vetëm të investojnë dhe mbrojnë pronat e tyre, por gjithashtu t’i paguajë më mirë punonjësit, duke rritur standardin e jetesës në komunitet.

Categories
Tech

Grafina, një material i ri me aftësi të rralla

Me trashësinë e një atomi, grafina është një prej atyre materialeve të çuditshme që thuhet se do të ndryshojnë të ardhmen. Shkencëtarët thonë se aktualisht e ardhmja mund të ketë mbërritur pasi mundësitë që ofron materiali i quajtur grafinë po vlerësohen si mjaft të rëndësishme për rrjetet e shpejta dhe efikase 5G dhe për të ardhmen e telekomunikacionit në përgjithësi.

Kjo thurje gjashtëkëndëshe e formuar nga atomet e karbonit quhet grafinë dhe ka trashësinë e një atomi, por është më e fortë se çeliku. Është përçues i elektricitetit, efikas për nxehtësinë dhe po vlerësohet për vetitë e rralla që ka.

Kostya Novoselov, fitues i Çmimit Nobël për punën e tij me grafinën, thotë se telekomunikacioni mund të jetë një fushë e mirë përdorimi pasi materiali është tërësisht transparent dhe mund të transmetojë të dhëna me shpejtësi të madhe nëpërmjet qarqeve elektrike dhe me shumë efikasitet.

“Ajo mundëson dërgimin e përpunimit të sinjalit në qendrat optike. Përveç grafinës nuk besoj se ka materiale të tjera që mund ta bëjnë këtë. Pra realizon dërgimin e sinjalit me të njëjtën shpejtësi. Përdorimi në telekomunikacion është ndoshta më i miri dhe njëkohësisht më i realizueshmi”, thotë zoti Novoselov.

Materiali i lehtë mund të përdoret në çdo fushë që nga këpucët, rrobat dhe makinat duke i bërë ato më rezistente, të përkulshme dhe inteligjente.

Aftësia e grafinës për të përçuar të dhëna me shpejtësi do të bëjë të mundur edhe rrjetet shumë të shpejta 5G që duken në horizont.

“Fillimisht u përdor si përbërës në produktet sportive. Tani po integrohet tek makinat e avancuara dhe aktualisht po shohim se po përdoret edhe për produktet elektronike. Mendoj se po zhvillohet me një ritëm të mirë si përbërës për materiale të reja”, thotë fituesi i Çmimit Nobël Kostya Novoselov.

Ky material po e bën të mundur që edhe panelet diellore të jenë më efikase dhe po ndihmon në përparimin e elektronikës inteligjente. Por edhe vetë njeriu mund të përfitojë nga ky material, thotë shkencëtari Kostya Novoselov.

“Them se materiali mund të ketë përdorim në fushën bioteknologjike apo në membrana. Por kërkohet më shumë kohë që idetë të materializohen”, thotë ai.

Ai thotë se qarqet elektronike me këtë materiali janë aq të mira dhe të shpejta sa që një sondë e hollë sa një atom mund të lexojë dhe masë aktivitetet e trurit të një pacienti dhe mund të dërgojë të dhënat tek mjeku apo t’i transmetojë ato në telefon në rast emergjence.

Categories
Tech

Samsung pritet të sjellë në treg katër modele Galaxy Note 10

Spekulimet e shumta të Galaxy Note 10 kanë vënë në dukje se Samsung ofron më shumë se një fablet të ri të madh këtë vit – megjithëse modelet mund të mos jenë aq rrënjësisht të ndryshme sa që mendohej më parë.

Sipas raportit të fundit të SamMobile, linja Galaxy Note 10 do të përbëhet nga dy variante kryesore me numrat e modelit SM-N970 dhe SM-N975.

Përtej kësaj, duket se do të ketë edhe dy versione 5G të Galaxy Note 10, SM-N971 dhe SM-N976, megjithëse është e paqartë se sa ndryshe do të jenë ato nga dy modelet kryesore. SM spekulon se dallimi kyç do të jetë shpejtësia e të dhënave 5G në tregjet e zgjedhura.

Samsung zakonisht organizon një ngjarje të lansimit të Note përpara konferencës teknologjike IFA në Berlin. /Telegrafi/

Categories
Histori Tech

Konkordi dhe fluturimi i fundit

Konkordi bën fluturimin e fundit në historinë e aviacionit

Pas 27 vjetësh fluturim, Konkordi, «i vetmi avion pasagjerësh me shpejtësi supersonike», del në pension. British Airways, në tetor të vitit 2003, nxori nga shërbimi edhe avionin e fundit për pasagjerë të flotës së saj prej shtatë Konkordësh, duke përmendur si arsye rritjen e çmimeve dhe numrin e pasagjerëve në rënie. Pesë muaj para saj, Air France, e vetmja linjë tjetër ajrore që përdorte këtë lloj avioni me krahët e tij të veçantë në formë trekëndëshi, i kishte nxjerrë nga fluturimi të pesë avionët e këtij lloji.

Kështu u mbyll ky kapitull i historisë së aviacionit që filloi në vitin 1962, kur inxhinierët britanikë dhe francezë bashkuan forcat për të ndërtuar një avion për largësi të mëdha me shpejtësi supersonike. Këta prototipa fluturimet e para i bënë në vitin 1969, kurse në janar të vitit 1976 transporti i pasagjerëve me avionë supersonikë u bë realitet duke filluar me fluturimet për në Bahrejn dhe Rio-de-Zhanejro.

Konkordi mund të ketë qenë një sukses në teknologji, por në ekonomi ishte një falimentim. Krizat e naftës në vitet 70 ishin të vështira për t’u përballuar, pasi ky avion konsumonte më se 25.600 litra karburant në orë, sasi kjo sa trefishi i sasisë që konsumonte një avion i zakonshëm për çdo pasagjer. Pengesë për Konkordin ishte jo vetëm që mund të fluturonte në distancë të kufizuar prej 6.880 kilometrash, por edhe që mbante më pak pasagjerë, vetëm 100 veta. Kështu që nuk ishte shumë fitimprurës për linjat ajrore. Një gjë tjetër që pengoi përhapjen e Konkordit ishte edhe kundërshtimi që lindi kur filloi fluturimet në Shtetet e Bashkuara, ngaqë disa ishin ankuar për zhurmën.

Çmimi ishte një problem tjetër. Bileta kushtonte mijëra dollarë. Prandaj një numër relativisht i vogël njerëzish mund t’ia lejonte vetes të udhëtonte me Konkord. Me menunë e tij të zgjedhur që përfshinte shampanjë, pure me mëlçi rose ose pate dhe havjar, udhëtimi me Konkord, «ishte përvoja më e veçantë që mund të kishte një njeri. Por më e mira e të mirave ishte që të kursente kohë. Nuk ishte fluturimi më i rehatshëm në botë, por ndjesia që provoje ishte e mrekullueshme», siç thotë një biznesmen.

Më i shpejtë se rrezet e diellit?

Gjatë viteve të tij të punës, Konkordi transportoi përafërsisht katër milionë pasagjerë, dhe ky nuk është një numër shumë i madh po të mendosh që kaq pasagjerë, flota e avionëve Boing 747, i transporton vetëm në pak javë. Atëherë, çfarë e bëri Konkordin një avion kaq të famshëm?

Mendoni pak që në një lartësi më shumë se 18 kilometra Konkordi arrinte të fluturonte me shpejtësi 2.150 kilometra në orë që është dyfishi i shpejtësisë së zërit. Ai fluturonte aq shpejt sa, gjatë fluturimit, avioni 62 metra i gjatë zgjatej rreth 24 centimetra nga nxehtësia që krijohej nga fërkimi. Një udhëtim i zakonshëm nga Parisi në Nju Jork me Konkord zgjaste vetëm 3 orë e 55 minuta që ishte pothuajse sa gjysma e kohës së fluturimit me një avion tjetër. Udhëtimi ishte kaq i shpejtë saqë, për shkak të ndryshimit të orëve, pasagjerët që niseshin nga Parisi kur zbritnin në Nju Jork zbulonin që ishte më herët se ora kur ishin nisur nga Parisi.

Në karrierën e Konkordit pati vetëm një aksident vdekjeprurës. Në 25 korrik të vitit 2000, një aeroplan i Air France u rrëzua kur po ngrihej nga aeroporti i Parisit «Charles de Gaulle», duke vrarë 113 njerëz bashkë me 4 të tjerë që ishin në tokë. Pas një sërë rregullimesh që iu bënë për të qenë sa më i sigurt, ata i rifilluan fluturimet pas një viti. Por ishte ana ekonomike ajo që në fund përcaktoi gjithçka duke i dhënë fund fluturimeve të Konkordit.

Konkordi, i cili nuk pati as rivalë e as pasardhës, do ta kalojë pensionin e merituar në muzetë botërorë të aviacionit. Zhan-Siril Spineta, drejtori i Air France, thotë: «Në të vërtetë Konkordi nuk do të reshtë kurrë së fluturuari sepse do të mbetet në imagjinatën e njerëzve.»

/ Artikulli origjinal ndodhet në: Fotografitë që kanë bërë historinë.