Categories
Shqipëri

Lezha, qyteti me rrënjët në lashtësi

Qyteti i Lezhës flet për një histori të pasur; monumentet e kulturës, objektet e kultit, monedhat, gjetjet arkeologjike, dokumentet e shkruara, ngjarje e figura të shquara etj. Janë dëshmi për të kaluarën e qytetit 2400-vjeçar të Lisusit. Është vendi i Skënderbeut dhe i Lekë Dukagjinit, këtu vdiq dhe u varros Heroi ynë Kombëtar, Gjergj Kastriot Skënderbeu, Memoriali për të kujtuar këtë figurë legjendare, i cili është kthyer në një qendër pelegrinazhi, i cili vizitohet nga dhjetëra turistë vendas e të huaj. Është vendi i poetit të madh, At Gjergj Fishta, Frang Bardhi, Pjetër Zarishit, Shtjefen Gjeçovit, Prend Doçit, Ndre Mjedës, Ali Ulqinakut, Leonardo de Martinos, at Zef Pllumit, Ndoc Gjetjes e të shumë figurave të fushave të ndryshme, që dhanë kontributin e lanë gjurmë në historinë, kulturën e artin kombëtar.

Emri i qytetit të Lezhës përmendet nga historianët grekë e latinë e në kronikat veneciane, kur ishte nën zotërimin e Republikës së Shën-Markut, ku rëndësi të madhe do të merrte në shek XV, ku gjatë kësaj periudhe si pikëlidhje me botën e jashtme Lezha do të cilësohej “si qendra diplomatike e Arbërisë”, shtrirja dhe pozicioni ku ndodhet bashkë me ngulimet përreth, bën që qyteti që në lashtësi të jetë ndër qendrat e rëndësishme administrative, ekonomike, ushtarake, tregtare etj. Në vështrimin gjeo-ekologjik, qyteti përbën një përqasje të mrekullueshme, një oazë të paimagjinueshëm e një unitet të spikatur të harmonisë natyrore: klima mesdhetare, afërsia me bregdetin e Shëngjinit, lagunat, malet që i rrinë si kurorë, kushtet për kultivim të çdo bime e rritje kafshësh, lumi Drin, që e përshkon mes për mes qytetin e që e lidh me detin Adriatik, janë një pasuri e vyer për zhvillimin e qytetit që u ngjan qyteteve të Danubit.

Ajo që e veçon Lezhën, qytetin e Besëlidhjes, qytetin e kuvendeve historike e të ngjarjeve të mëdha kombëtare, është qetësia e admirueshme e njerëzve të saj, vazhdon të mbetet qyteti simbol i harmonisë, bashkëjetesës e tolerancës fetare, një qytet ku punohet e ndërtohet, këto e të tjera e bëjnë Lezhën, me një popullsi aktive që rritet çdo ditë si pasojë e lëvizjes së lirë, atraktive e bashkëpunuese, një qytet me të mirat që e rrethojnë. Kjo, sepse Lezha, ishte e preferuara e shekujve, një simbiozë e natyrës dhe e njerëzve të saj, që e transformojnë çdo ditë me punën e mendjen e tyre, një përqasje estetike e gjallë e vazhdueshmërisë së qytetërimit iliro-shqiptar, qyteti i dëshirave dhe i kënaqësive të banorëve të saj, udhëtarëve dhe vizitorëve, që e vizituan dhe e vizitojnë atë, një qytet i rrethuar me ngjarje të historisë, për të cilin poeti ynë i madh At Gjergj Fishta, do të shprehej: “Qielli kaltër, tokë e blerë, njëjti dimër, këtu pranverë”, apo kronikania bizantine, e shek XII, Ana Komnena, do të shprehej se “Lezha është një qytet i ngritur në ajër, i cili mund të shihet nga të gjitha anët”.

E veçanta e Lezhës është qyteti mikpritës, ku mund të hysh pa trokitur e të ndjehesh si në shtëpinë tënde, me bujarinë e këtyre njerëzve punëtorë e liridashës, ku punojnë e krijojnë një numër i madh krijuesish, poetësh, shkrimtarësh e artistësh, të cilët me veprat e tyre krijuese, ia shtojnë vlerat qytetit të tyre, i cili, me të drejtë, quhet qyteti i muzës krijuese, sofra e madhe e poetëve, shkrimtarëve e artistëve, një fidanishte e përhershme krijuesish.

/ JAK RROZHANI

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *