Shëndet

Pse shkaktohet dhe si mund të kurohet koliti

Masat që merren për parandalimin e sëmundjes dhe regjimi ushqimor që duhet të ndiqet

Koliti është një sëmundje, nga e cila vuajnë një e treta e shqiptarëve, megjithëse shumë pak dinë ta vetëkurojnë këtë sëmundje. Shumë prej të sëmurëve që vuajnë nga koliti, i nënshtrohen një terapie për një kohë të gjatë me ilaçe dhe dietë të rreptë, por pa pasur ndonjë përmirësim të dukshëm.

Kjo sëmundje tepër serioze dhe mjaft shqetësuese, e cila prek shumë njerëz, quhet ndryshe sëmundje e zorrës së trashë. Kjo sëmundje ka të bëjë me inflamacionin e mukozës në zorrën e trashë.

Simptomat e para tek të prekurit nga koliti

Koliti karakterizohet nga dhimbje të lehta që më pas bëhen të forta, duke përfshirë gjithë zorrën e trashë. Mund të shoqërohet me heqje barku ose me vështirësi në të dalët jashtë. I sëmuri mund të ketë dhembje koke ose turbullira në kokë, mund të ketë edhe pak temperaturë. Në rastet kur sëmundja ka avancuar, pra kur ai e dëmton shumë mukozën e zorrës së trashë, në jashtëqitje mund të ketë më tepër mukus dhe shpeshherë edhe gjak.

Shkaqet e shfaqjes së sëmundjes

Kjo sëmundje pezmatuese akute ose kronike në zorrën e trashë, mund të provokohet nga helmime ekzogjene (substanca ushqimore të prishura, që dëmtojnë zorrët, helmime ekzogjene (uremi, diabet, atrit urik), infeksione bakteriale, virus dhe parazite ose alternimin e të dyjave për humbjen e ekuilibrit, mund të jetë edhe e një natyre alergjike (reaksion i ushqimeve, helmues bakteriale ose e një natyre të inflamacionit kronik (koliti ulceroz).

Shkaqe të tjera të shfaqjes së kësaj sëmundjeje janë dispepsia brujtese (kur karbohidratet, dhe sidomos amidoni, nuk treten mire dhe arrijnë në pjesën e poshtme të zorrës së hollë dhe asaj të verbër pa u tretur, ku u nënshtrohen rregullave brujtëse jashtë rregullave të tretjes) dhe ajo skeptike (ushqimet kalojnë të patretura në zorrën e hollë dhe atë të trashë), sëmundjet e barkut ose mikrobet patogjene, një ushqyerje jo e mirë, përdorimi i ushqimeve natyrore të papërpunuara nga mosërtypja e mirë e ushqimit.

Gjithashtu, përdorimi i disa ilaçeve të hemorroideve. Kjo ndodh kur i sëmuri me hemorroide bën vetë terapinë, duke marrë jodure, arsenike të ndryshëm ose ilaçe të tjera me të cilat ka vetëm një përmirësim të përkohshëm.

Masat që duhet të marrë i sëmuri

I sëmuri duhet t’i nënshtrohet një diete rigoroze, jo shumë të rreptë e të kufizuar, por e tillë që t’i japë atij të gjitha lëndët ushqyese, vitaminat dhe kripërat e nevojshme. Për të sëmuret do të rekomandohej të përdornin kryesisht ushqime te lëngshme, supa me zarzavate duke përdorur dhe vajin e ullirit. Ushqimet e thata janë kategorikisht të ndaluara.Ushqimi për çdo vakt duhet të jetë në sasi të paktë që të tretet lehtë e të mos shtyhet në zorrën e trashe pas tretjes se çdo vakti, pasi e dëmton atë.Ushqimet duhet të jenë të ziera ose të pjekura mire dhe sidomos të përtypen sa më mirë.Të kufizohen pijet alkoolike, kafja, buka e freskët, prodhimet bimore natyrore e të forta, të kripurat.

Të mos përdoren ushqime pikante

Ne rastet kur i sëmuri ndien dhimbje, përdoret buskopan, nospa spazmaforma. Kur i sëmuri ka probleme me aparatin tretës, atëherë duhen përdorur tretës të ushqimeve siç është mezynforte, me qëllim që ushqimi të shkojë i gatshëm në zorrë.Trajtimi i kësaj sëmundjeje varet nga shtrirja dhe rëndësia e saj.Koliti distal, që është një nga llojet e këtij koliti, trajtohet me lyerje me mesaline dhe kortikosteroide, ndërsa koliti disi i rende qe përfshin kolonin sigmoid trajtohet me mesaline, sulfalazine dhe kortikosteroide orale. Koliti i rende trajtohet me kortikosteroide intravenoze, ciklosporine ose me operacion. Ne kolit fulminant jepen antibiotike.

Pasojat dhe komplikimet

Megakolon toksik, peritonit. Në këtë rast, mund të kemi shtim të rrezikut së shfaqjes së kancerit të kolonit. Për parandalimin e këtij rreziku duhet te behet patjetër kolektomi.Një tjetër pasojë mund te jete shfaqja e gurëve ne veshka. Për parandalimin e kësaj duhet shtuar sasia e kalciumit ne diete; kalciumi reagon me acidin oksalik në zorrë dhe parandalon thithjen e tij.

Koliti kronik

Here pas here acarohet, duke u kthyer në kolit akut, me temperature, dhembje të forta në zorrën e trashë, diarre dhe me më shumë mukus në feces.Koliti kronik ulceroz është më i rëndë nga llojet e tjera, sepse dëmton shumë mukozën në zorrën e trashë, duke e zgjeruar atë dhe në këtë mënyrë inflamacioni përhapet.Simptomat janë të ngjashme me kolitin e zakonshëm, por me ndryshimin se ne jashtëqitje ka më tepër mukus dhe shpeshherë qelb e gjak. I sëmuri ndien dhembje në zonën e zorrës së trashë që është e dëmtuar. Kjo sëmundje ka fazat e saj acaruese dhe merr formën e dizanterise. I sëmuri mund të dobësohet shume dhe mund të shfaqen ndërlikime të ndryshme.

Koliti ulcerativ

Është sëmundje idiopatike autoimune e kolonit. Kjo sëmundje prek gjithmonë rektumin, por mund të shtrihet edhe me tej. Ne qofte se preket vetëm rektumi, në këtë rast, kemi të bëjmë me proktik ulcerativ, nje semundje beninje.

Shenjat dhe simptomat e ketij lloji koliti jane: diarre me gjak, dhembje barku, kolike, megakolon toksik, peritonit.

Diagnoza: Kolonoskopi dhe biopsi

Ne kolonoskopi shihen zona ulceroze që gjithmonë përfshijnë rektumin, mukoza duket e brishtë dhe gjakoset kollaj.Në biopsi shihen absoese ne kripte dhe polimorfonukleare te shumte; preken vetëm mukoza dhe submukoza, jo e gjithë trashësia e murit te zorrës.

Lexoni edhe: