Categories
Shëndet

Harvard: Konsumi i peshkut, jetoni më gjatë

Të gjithë ata që janë mbi 65 vjeç dhe konsumojnë peshk mund të jetojnë 2 vjet më gjatë se ata që nuk konsumojnë acidet yndyrore omega-3, këto të fundit gjenden kryesisht në frutat e detit.

Në këto përfundime ka arritur studimi i fundit i kryer nga shkenctarët e Harvardit. Ky studim ka treguar se të gjithë ata persona që kanë nivel të lartë të acideve yndyrore omega-3 janë më pak të rrezikuar nga vdekja e papritur. Por edhe rreziku nga sëmundjet e zëmrës reduktohet me 35%. Për të arritur në këto përfundime shkencatarët kanë analizuar me detaje 2700 persona me moshë mbi 65 vjeç. Ky studim ka vërtetuar që personat që kanë nivel të lartë të acideve yndyrore omega-3 në gjak rrezikojnë më pak nga cdekja e cila mund të shkaktohet nga komplikacionet shëndetësore.

Gjithashtu është vërtëtuar se këta persona kanë jetuar 2.3 vjet më gjatë se personat e tjerë. Për këto rezultate janë dashur 16 vite, pasi para 16 vjetësh janë marrë personat e parë në studim. Acidet yndyrore omega-3 gjenden tek peshqit siç është për shembull salmoni, sardelet, harenga, etj.

“Rezultatet e hulumtimit tonë tregojnë që me të vërtetë është i rëndësishëm konsumimi i acideve yndyrore omega-3, për shkak të ruajtjes së sistemit kardiovaskular”, ka thënë autori i studimit Driush Mozaffarian, profesori i asociuar në departamentin për epidemiologji në Harvard.

Ky studim është publikuar në revistën “Annals of Internal Medicine”.

Categories
Frutat & Perimet Shëndet

Speci djegës – “Ari” i kuq i tryezës

Te specat e kuq djegës, gjenden në sasi shumë të mëdha kapsaicina (përbërësi kryesor i aktivitet farmakologjik) flavonoide, vajra esencialë, karotenoidë, celulozë, kalcium dhe hekur. Përmbajtja e lartë e vitaminës C (deri në 340 mg/100 gr) është më i madh se të gjitha frutat apo perimet e tjera, ndërsa gjenden edhe sasi të konsiderueshme vitaminash A, K, dhe B. Jo më kot studiuesit kanë nisur ta quajë ari i kuq i tavolinës.

Mitet që duhen rrëzuar

Shumë njerëz pohojnë se nuk mund të hanë spec të kuq djegës, sepse “ndiejnë djegie në stomak”. Aspak e vërtetë. Madje në shumë kultura është e përhapur tradita popullore e çajit për tretjen e ushqimit i bërë me kamomil të ngrohtë, një lugë spec djegës pluhur dhe një lugë mjaltë si ëmbëltues. Po ashtu, shumë njerëz, kanë frikë nga ushqimet pikante për shkak të pasojave të hemorroideve. Në të vërtetë që prej 1857-s, Akademia Mjekësore Franceze e ligjëronte zyrtarisht vlefshmërinë e specit të kuq djegës kundër hemorroideve. Por ajo që duhet theksuar është se duhet përdorur në sasi të vogla dhe të moderuara. Nuk këshillohet përdorimi te fëmijët, sidomos pa mbushur 12 apo 13 vjeç. Po ashtu, nuk duhet të abuzojnë edhe ata që vuajnë nga aciditeti i lartë i stomakut, ulcera, hepatiti, kistet dhe hemorroidet. Teprimi mund të shkaktojë irritim të mukozës së zorrëve, inflamacion gastrointestinal në stomak dhe në veshka. Megjithatë, në doza të vogla mund të shërbejë për të kuruar disa lloje sëmundjesh.

Sëmundjet kardiovaskulare

Speci djegës është krejtësisht i këshillueshëm në kurën parandaluese të infarktit dhe sëmundjeve kardiovaskulare. Është parë se përdorimi i vazhdueshëm i tij ul nivelin e kolesterolit në gjak, ndihmon zemrën, dhe ndihmon punën e arterieve të gjakut. Farat e specit djegës përmbajnë shumë acide që eliminojnë nga arteriet kolesterolin e tepërt dhe trigliceridet.

Kapsaicina vepron edhe te metabolizmi i yndyrave duke përshpejtuar dhe penguar akumulimin e tyre. Një studim i fundit nga “Chinese University” i Hong-Kongut e konfirmon plotësisht këtë. Kërkuesit ushqyen kavjet me një dietë të pasur me ushqime të yndyrshme. Grupi që përveç ushqimit kishte konsumuar edhe speca të kuq djegës kishte nivele më të ulëta të kolesterolit të keq në gjak. U vërtetua se kaspaicina ka një efekt pozitiv edhe te pacientët e prekur nga diabeti, sepse përmirëson aktivitetin e insulinës. Për të pasur një efekt mbrojtës në nivel kardiovaskular nuk është e nevojshme të konsumosh sasi të madhe, por ta konsumosh atë në mënyrë të vazhdueshme.

Kanceri

Studimi i vetive antikancerogjene të specit djegës ka nisur shumë kohë më parë me dietën Moerman të eksperimentuar në Holandë që prej 1930-s. Pacientëve iu dhanë ushqime të cilat përmbanin vitamina si jodi, si acidi citrik, vitaminat e grupit B, hekur, vitamina A, vitamina E, vitamina C. Dieta bazohet në teorinë që këto elemente duke riekulibruar metabolizmin janë në gjendje të parandalojnë tumoret. Kohët e fundit kërkuesit e Cedars-Sinai Medical Center të Los Angeles në SHBA kanë studiuar efektin e

kapsaicina në laborator dhe kanë mundur të tregojnë se ky princip aktiv ndihmon në parandalimin e shumë llojeve të kancerit, sidomos atij në prostatë, atij të mushkërive dhe zorrës së trashë.

Depresioni

Në Kinë, speci i kuq djegës përdoret normalisht kundër depresionit. Edhe në Indi thuhet se speci i kuq djegës, stimulon shpirtin dhe pastron gjakun. E në të vërtetë është vërtetuar se ndikon pozitivisht tek humori e kështu edhe te depresioni.

Dobësimi

Me specin e kuq djegës mund të dobësohesh. Për këtë janë të bindur profesorët Hanry dhe Emery që në revistën shkencore “Human Nutrition” kanë publikuar një studim me titullin “efektet e ushqimeve pikante mbi metabolizmin”. Në një përfundim të tillë ka arritur edhe një grup kërkuesish i Universitetit të Tasmanisë. Sipas këtyre studiuesve, kapsaicina që përmban speci djegës ul konsumin e kalorive deri në 15 për qind. Kështu, nëse një pjatë me makarona zakonisht ka 350 kalori, nëse shtohet spec djegës kjo shifër shkon në 300.

Categories
Uncategorized

Ditët e nxehta të verës, kujdesi që duhet treguar për fëmijët

I nxehti përvëlues dhe dielli i pranishëm gjatë muajve të verës ndikon negativisht tek fëmijët e vegjël. Megjithëse njihen dobitë e diellit, ekspozimi i tepërt sjell me vete pasoja të dëmshme dhe madje vdekjeprurëse.

Gjatë muajit të parë fëmijët janë shumë të ndjeshëm ndaj të ftohtit. Për këtë arsye ato duhen mbrojtur dhe mbështjellë mirë gjatë këtij muaji. Koka përbën pjesën më të madhe të trupit kur fëmija lind. Dhe nuk duhet të harroni se edhe humbja më e madhe e energjisë ndodh në kokë. Pas muajve të parë, fëmija duhet të vishet sipas temperaturës së ambientit. Ç’është e vërteta fëmijët ndryshojnë nga njëri-tjetri. Prandaj nuk ka rëndësi nëse ne themi se fëmija duhet veshur me një bluzë apo me tre. Por gjatë muajve të verës mjafton një bluzë pambuku. Edhe kapela është një pikë e rëndësishme sepse do t’i duhet për t’u mbrojtur nga dielli. Nëse mbrëmjeve është më fresk mund t’i vishet diçka me mëngë të gjata dhe pantallona. Veshjet duhet të jenë 100 për qind pambuk, me ngjyra të hapura, preferohen nga ato pa stampime e bojëra të ndryshme. Fëmijët duhet të ushqehen me gji sapo të lindin. Vetëm fëmijët e ushqyer me gji nuk kanë nevojë të pine ujë.

Por kur fillojmë ushqimin shtesë, duhet t’i fillojmë dhe ujin. Pas ushqimit uji është nevoja themelore e fëmijës. Gjatë verës, ai djersit më shumë, prandaj këshillohet konsumimi i ujit dhe lëngjeve të tjera.

Një nga problemet më të shpeshta të shfaqura me ardhjen e verës dhe rritjen e temperaturave janë puçrrat. Ato shfaqen, zakonisht, pas djersitjeve të shpeshta. Kur rritet nxehtësia e ambientit rritet dhe nxehtësia e trupit. Fëmija fillon të djersijë për të ekuilibruar nxehtësinë. Nëse është shumë nxehtë dhe fëmija nuk lahet shpesh atëherë mund të kemi bllokim të poreve. Kur bllokohen gjëndrat e djersës në atë zone shfaqen skuqje dhe njolla. Puçrrat dalin më shumë në gjoks, shpatulla dhe qafë. Për ta minimizuar daljen e tyre këshillohet veshja e rrobave të rehatshme dhe të bollshme, bërja e banjave të shpeshta. Kremrat e yndyrshëm mund të mbyllin kanalet e djersës dhe të pengojnë djersitjen, në këtë rast, shohim dhe një shtim të puçrrave.

Një tjetër problem i hasur shpesh gjatë verës është dhe djegia apo goditjet e diellit. Rruga më e lehtë e parandalimit të këtyre pasojave është mosdalja në diell në oraret më të nxehta. Në varësi të zonës ku ndodhemi ne nuk duhet të dalim në diell zakonisht nga ora 10.00-16.00, daljet në diell në mëngjes dhe mbrëmje do ju mundësojnë marrjen më të shëndetshme të rrezeve të diellit. Të përdoren kremrat solar, para se të dilni në diell. Gjatë përzgjedhjes së kremit solar duhet parë nëse është apo jo rezistent ndaj ujit dhe faktorin mbrojtës. Kremi duhet të përdoret rregullisht dhe disa herë në ditë për të mundësuar një mbrojtje efektive. Nëse keni djegie në trup nuk duhet të dilni në diell derisa t’ju kalojë. Përdorimi i kapelave të mëdha gjatë verës do ju ndihmojë të mbroni fytyrën dhe shpatullat.

Edhe diarreja është një problem i shfaqur më shumë gjatë verës. Shkaku i shfaqjes më shpesh gjatë verës është prodhimi më i shpejtë i mikroorganizmave në ambient të nxehtë. Krahas kësaj, gjatë verës fëmijët hyjnë më shpesh në pishinë apo det dhe duke gëlltitur ujë ato marrin më shumë mikroorganizma nga goja. Rruga më e lehtë e parandalimit të diarresë gjatë verës është përdorimi i ujit të pastër dhe të kontrolluar për të pirë dhe larë produktet ushqimore. Nuk duhen konsumuar produktet që presin shumë në diell. Të kihet kujdes ndaj produkteve të gatshme dhe datës së skadencës. Veçanërisht akulloret të cilat konsumohen shumë gjatë muajve të verës. Produktet me qumësht, krem, majonezë apo mish prishen shumë shpejt. Për të zëvendësuar lëngjet e humbura gjatë diarresë duhet filluar menjëherë kura kundër mikroorganizmave shkaktare të saj. Nëse fëmija juaj ka diarre çojeni menjëherë tek mjeku.

Stina e verës është periudha ku prindërit kalojnë më shumë kohë me fëmijët e tyre. Krahas kësaj është dhe periudha ku shfaqen më shpesh diarretë, djegiet, sëmundjet e lëkurës, humbjet e lëngjeve të trupit. Gjatë pushimeve fëmijët i ekspozohen më shumë rreziqeve. Për këtë arsye gjatë kësaj periudhe fëmija duhet mbajtur nën kontroll dhe gjithnjë pranë jush.

Për të shijuar më shumë kohën e kaluar me fëmijën tuaj është e rëndësishme të bëni një përzgjedhje të shëndetshme dhe të sigurt të lodrave të tij. Lodrat e plazhit do ta zbavitin shumë atë. Por në të njëjtën kohë duhet të ndikojnë në zhvillimin e zgjuarsisë së tij. Lodrat e plazhit duhet të rrisin dhe interesin e fëmijës për ujin.

Categories
Shëndet

Ja cilat janë disa ushqime qe djegin kalori?

Nëse dëshironi të humbni ndonjë kilogram dhe të shpejtoni punën e metabolizmit, është koha që në menynë tuaj të fusni ushqime të caktuara, të cilat janë të dëshmuara në djegien e yndyrës.

Algat e detit

Kohë më parë shkencëtarët nga Newcastle kanë ardhur deri te zbulimi se kemikaliet që gjenden në algat e detit, mund të zvogëlojnë absorbimin e yndyrave për 75 për qind, ndërsa tashmë po punohet në atë që pluhuri nga algat të filloj të përdoret në ushqime, në mënyrë që të krijohen prodhime të reja për dobësim.

Specat djegës

Specat djegës chili dhe salcat në bazë të tij, shkëlqyeshëm shkrijnë kilogramët. Ndërsa sa më djegës që janë, aq më efikas janë. Mund të prisni rritjen e kalorive të djegura për 15 për qind dhe atë vetëm dy orë pasi keni ngrënë salcë djegës. Specat djegës mes tjerash janë të mirë edhe për zemër.

Çaji i gjelbër

Çaji i gjelbër, jo vetëm që djeg kaloritë, por ai ndihmon edhe në ruajtjen e shëndetit dhe vijës ideale të trupit. Disa studime kanë treguar se pesë deri gjashtë filxhanë çaj të gjelbër në ditë, mund të shpejtoj metabolizmin dhe të rris djegien deri të 100 kalorive më shumë në ditë. Mirëpo, disa ekspertë thonë se arsyeja e vërtetë shtrihet në kafeinë, e cila gjithashtu gjendet në çaj. Mirëpo, është e sigurt se çaji i gjelbër përmban shumë anti-oksidues të shëndetshëm, që i ndihmojnë trupit në luftën kundër llojeve të ndryshëm të tumorit.

Kafeina

Ekziston arsyeja pse francezët vital kënaqen në kafe pas ushqimit. Studimet kanë treguar se kafeina e rrit punën e metabolizmit dhe e nxit atë që me tempo më të shpejtë të djeg kaloritë.

Xhenxhefili

Ushqimi i preferuar kinez, i ndihmon trupit që më lehtë dhe më shpejt të djeg kaloritë. Studiuesit nga Holanda besojnë se ai i ndihmon metabolizmit, sepse konsiderohet si nxitës i procesit, gjatë të cilit trupi djeg kaloritë dhe i shndërron ato në ngrohtësi. Xhenxhefili është gjithashtu i shkëlqyeshëm për përmirësimin e qarkullimit të gjakut.

Categories
Shëndet

Infeksionet urinare, si t’i trajtojmë

Infeksioni i sistemit urinar fillon në rrugët tona urinare, të cilat përbëhen nga veshkat, ureteret (kanalet e urinës), fshikëza e urinës dhe nga uretra. Por si mund ta parandalohet ky problem dhe cilët persona janë më të predispozuar për tu prekur.

Të gjithë njerëzit janë të rrezikuar për t’u prekur nga infeksionet e rrugëve urinare. Kështu, më të rrezikuar janë ata pacientë që kanë anomali të lindura të veshkës, si polistoza renale, që kanë gur në aparatin urinar, anomali të kanaleve urinare (megauretar), ureter shumë të përdredhur. Por dhe njerëz me rezistencë të ulët, sidomos ata që përdorin citostatikë, kortizonikë, pacientë me infeksione gjinekologjike, diabetikët numri të cilëve vjen në rritje.

Në të njëjtën kohë dhe ndërhyrjet kirurgjikale që përdorin kateter, të paralizuarit që nuk arrijnë të bëjnë zbrazjen e fshikëzës dhe personat që nuk tregohen shumë të kujdesshëm në higjienën personale. Infeksionet e rrugëve të poshtme janë më të shpeshta tek gratë se të burrat, për arsye të vetë ndërtimit të uretrës (kanalit të jashtëm) që është më i shkurtër dhe më afër anusit (kanalit të jashtëqitjes).

Infeksionet urinare zënë vendin e dytë pas atyre të traktit respirator, për sa i përket shpeshtësisë. Femrat ka një risk më të madh sesa burrat për të zhvilluar infeksion urinar. Infeksionet urinare tek fëmijët e vegjël janë kambanë alarmi, sepse mund të jenë shprehje e një anomalie të lindur strukturale të sistemit urinar.

Cilat janë shenjat (simptomat)

Jo çdokush me një infeksion urinar ka shenjat tipike të tij, por kur janë të pranishme, ato zhvillohen shpejt dhe janë:

– Urgjencë e vazhdueshme dhe e fortë për të urinuar

– Një ndjesi djegieje gjatë aktit të urinimit

– Urinime të shpeshta dhe në sasi të pakët

– Hezitimi (ndjesia sikur nuk urinojmë dot apo nuk zbrazim plotësisht fshikëzën)

– Gjak në urinë (urinë e kuqe) apo urinë e turbullt, erë të rëndë

– Urinimi gjatë natës (nikturia

Pse ndodh dhe cilët janë shkaktarët

Sistemi urinar është krijuar për të formuar, mbledhur dhe eliminuar urinën nga trupi ynë. Urina në vetvete është sterile, por prishja e mekanizmave normalë të mbrojtjes bën që mikrobet të ngjiten dhe të shumohen në fshikëzën e urinës e më lart.

Infeksionet më të zakonshme të sistemit urinar ndodhin tek femrat dhe prekin fshikëzën dhe uretrën.

Infeksionet e fshikëzës (cistiti) shkaktohen zakonisht (deri 90 për qind ) nga Escherichia coli (E. coli), një lloj mikrobi që gjendet në traktin tretës. Akti seksual mund të çojë në cistit, por një femër mund të zhvillojë infeksion të traktit urinar edhe pa pasur jetë aktive seksuale. Të gjitha femrat janë shumë të predispozuara për të zhvilluar cistite falë anatomisë së traktit të tyre urinar, sidomos afërsisë së uretrës së tyre me anusin dhe distancës së shkurtër nga hapja uretrale në fshikëzën e urinës.

Infeksionet e uretrës (uretriti) ndodhin kur bakteret nga zorra e trashë dhe anusi kalojnë për në uretër. Dhe veç kësaj, meqenëse uretra dhe vagina janë shumë afër, atëherë edhe sëmundjet seksualisht të transmetueshme, si herpes simplex, gonorrea dhe klamidia janë shkaktarë të shpeshtë të uretriteve.

Të mos harrojmë prostatitet, të cilat janë infeksione të prostatës tek burrat dhe kanë, veç shenjave shumë të theksuara (djegie gjatë urinimit, urinime të shpeshta në sasi të pakët, dhimbje në fund të barku), edhe irritabilitet që mund të çojë edhe deri në depresion, por janë edhe të vështira për t’u mjekuar, pasi antibiotikët penetrojnë me vështirësi në këtë ind dhe kërkojnë periudha të gjata mjekimi, deri në 6 muaj.

Cilët janë faktorët e riskut

Disa njerëz mund të zhvillojnë më shumë dhe më shpesh infeksione se të tjerët dhe këta janë:

– Gjinia femër, 50 për qind e tyre zhvillon një infeksion urinar në një moment të caktuar të jetës së tyre dhe shumë prej tyre mund të zhvillojnë më shumë se një të tillë.

– Jeta aktive seksuale. Femrat me jetë seksuale aktive janë më të prirura për të zhvilluar më shumë infeksione urinare. Akti seksual mund të irritojë uretrën, duke predispozuar bakteret të udhëtojnë më lehtë deri në vezikë. Madje, kulmi i infeksioneve urinare te femrat arrin në “muajin e mjaltit” apo me fillimin e aktivitetit seksual.

– Përdorimi i disa metodave profilaktike, siç janë diafragmat apo përdorimi i agjentëve spermicidë.

– Mosha. Pas menopauzës, infeksionet urinare mund të shtohen, pasi indet e vaginës, të uretrës dhe baza e fshikëzës bëhen më të holla dhe më të brishta nga humbja e estrogjeneve që i mbajnë këto inde vitale.

– Gurët në veshka apo çdo lloj obstruksioni i traktit urinar (edhe hipertrofia beninje e prostatës, e cila haset shpesh tek burrat mbi 60 vjeç, rrit incidencën), duke penguar rrjedhjen normale të urinës dhe duke shkaktuar stazë.

– Diabeti dhe sëmundjet e tjera kronike të cilat ulin mbrojtjen imunitare.

* Përdorimi i zgjatur i tubave (kateterave urinare)

– Imobilizimi (qëndrimi për një kohë shumë të gjatë në shtrat – pas frakturave të ndryshme)

– Shtatzënia.

– Higjiena e ulët.

Komplikimet

Nëse trajtohet me kujdes dhe si duhet, infeksioni urinar rrallëherë shpie në komplikacione, po nëse lihet i patrajtuar, mund të bëhet serioz . Infeksionet urinare të patrajtuara mund të çojnë në infeksion të veshkës (pielonefrit) akut apo kronik, i cili dëmton në mënyrë të vazhdueshme veshkën.

Fëmijët dhe të rinjtë kanë një risk më të lartë për dëmtim renal pas infeksioneve, pasi simptomat neglizhohen apo ngatërrohen me kushte të tjera. Gratë shtatzëna që kanë infeksione urinare, kanë një risk të rritur për të lindur fëmijë prematurë apo me peshë të vogël (hipotrofë). Gratë të cilat kanë zhvilluar tre apo me shumë infeksione urinare, ka të ngjarë të vazhdojnë të bëjnë përsëri.

Mjekimi

Mjekimi bëhet sipas shkakut dhe duhet bërë nga mjeku, sipas një urokulture (mbjellje të urinës) e të mos përdoren antibiotikë të ndryshëm të marrë pa rekomandimin e mjekut, i cili duhet të jetë i vetmi që të bëjë vlerësimin e rastit, të përcaktojë mjekimin dhe kohëzgjatjen e tij. Mjekimi pa kriter çon në kandidozë (myk) dhe dëmtim të mëlçisë, apo rezistencë mikrobale.

Si mund të parandalohen

  • Çdo individi i kërkohet të ketë një higjienë personale sa më të mirë.
  • Të mos mbajë urinën, por të zbrazë fshikëzën sa herë që ndjen nevojën për të urinuar.
  • Të pijë sa më shumë lëngje pa gaz.
  • Të mos pijë alkool.
  • Të mjekojë vatra të tjera infeksioni kudo që mund të ketë si; dhëmbë të prishur, grykët, infeksione të veshit, hundës dhe të rrugëve të frymëmarrjes.
  • Të luftojë e mjekojë drejt sëmundjet e tjera favorizuese si: hipertensioni arterial, diabeti etj.
  • Gratë shtatzëna duhet të bëjnë kontrolle të shpeshta me analizë urine dhe nuk është në gjendje të lëvizë.